Μέρος Α΄
Κυρατζίδικο
Στη κρανιά
Ασκ 'πμ' ντι ιάρν γκριάου
Ζαχαρούλα
Καραμπατάκι
Αρούσλου Μαϊου
Νταλιάνα
Πήρε Απρίλης και άνοιξη
Σιαμαντάκας
Μωραΐτικο
Έθιμο της Γκ' λιάτας
Μέρος Β΄
Το έθιμο της Γκ' λιάτας
Κωσταντάκης
Λεωνίδας
Βίνι τουάμνα
Φιάτ' νίκα
Χίλιοι τρακόσιοι
Τσάμικο
Αρβανιτοβλάχικο
Η ηχογράφηση έγινε στα πλαίσια της διεξαγωγής εκδήλωσης στο Σέλι στις 15 Αυγούστου 1982.
Στίχοι Τραγουδιών:
ΣΤΗ ΚΡΑΝΙΑ
1) Αϊτε πέρα ‘από τάρι νάρι να
Πέρα από την Σαμαρίνα
Αϊτε κίνησε τόρι νάρι να
Κίνησε κι ‘ενά καρβάνι
2) Αϊτε στην κρανιά τάρι νάρι να
Στη κρανιά μες’ το μπουγάζι
Αϊτε πάτησαν ράρι νάρι να
Πάτησαν κι ‘ενά καρβάνι
3) Αϊτε το καρβάν τάρι νάρι να
Το καρβάνι του Μπατραλέξη
Αϊτε πήραν ‘α τλαρι νάρι να
Πήραν ‘άσπρα πήραν γρόσια
4) Αϊτε πήραν και τάρι νάρι να
Πήραν και μια ρωμιοκόρη
Αϊτε που ήταν ά τάρι νάρι να
Που ήταν ‘άσπρη σάν το χιόνι
5) Αϊτε κοκκινη τάρι νάρι να
Κόοκινη σάν το πιπέρι
ΑΣΚΑΠ Μ ΝΤΙ ΙΑΡΝΑ ΓΚΡΙΑΟΥ (στα τρία)
1) Ασκαπ μ΄ντι ιάρνα γκριάου
Νσούς τού μούντζ νοκάρι νιάου
Κρέσκου λιλίτσι στίντιρλίνα
Ιέσου άρμλι σαμαρίνα
2) Γκάρκ κάσλι πρι καρβάνι
Κάλι ντούκου τούτς άριβάνι
Ούν ντι ούν τιλιά χαράουα
Μώρ κού ιέλι σ΄τούτα ντουνντάουα
3) Τσιρλιγκάσλι φούγκου νιίντι
Σάφλ λόλου άκσί κουμ΄πρίνι
Πριστι νόπτια αλ΄ντουμνιτζαου
Τράς νου λι παρα άλ βάρου άρκου
4) Φιάτιλι κού μπούκλα ν΄μ΄να
Ντούκου σλι άπ ντι λά φαντάνα
Ιάστι νουάπτι σ΄τούτς στόρμου
Μάσι ούν κλόπουτου ντι όϊ άσούνα
Πουάτι ντουμνιτζεουλ σ΄λιά άντούν
Στουα΄ρμα τούτι ντι πρί ούν
Ντούκου μπαρπάσλι ντούκου φιτσιόρλι
Πρά σί μούλγα πληκατορλε
ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ
1)Σειόνται τα δέντρα σειόνται Ζαχαρούλα
Σειόνται και τα κλαδιά
2)Ζαχαρούλα τ΄όνομα σου και γλυκό
Το φίλημα σου
3)Δεν σ’ έχω να δουλέυεις Ζαχαρούλα
Να βασανίζεσαι
Σ’ έχω να τρως να πίνεις Ζαχαρούλα
Και να στολίζεσαι
4)Ζαχαρούλα τ’΄όνομα σου και
Γλυκό το φιλημά σου
ΑΡΟΥΣΛΟΥ ΜΑΙΟΥ (στα τρία)
1) Ώρε κεντου βά γίνα άρούσλου μαϊου
Λιλιτσιά νι ντί πρι μαϊου
Άιντι σ΄μουσιάτα νι προυμουβιάρος
Βοϊ τζιόνι άρμουτουλάτζ. (δις)
2) Τρά σ΄ιας ‘αρμανλι πρί του μούντζ
Λιλιτσια νι ν΄τι πρι μαϊου
Άιντι σι νχώρα νσούσου σέλια
Βοϊ τζιόνι άρματουλάτζ (δις)
3) Τρά σ΄ιας άρούντιλι ντι όϊ
Λιλίτσια νι ντί πρί μαϊου
΄άιντι κου κλόπουτλι ντί άσήμι
Βοϊ τζιόνι άρματουλάτζ (δις)
4) Τρά σ΄ιας μσιάτιλί του κόρου
Λιλιτσια νι ντί πρί μάϊου
Άίντι σί τζιόνλι λά σιργιάνι
Βοϊ τζιόνι άρματουλάτζ (δις)
5) Σί νι ιέσου σι ιό μαράτλου νι
Λιλιτσια νι ντί πρί μαϊου
Αϊντι κου λαϊα νι ντι νιπτιάρι
Βοϊ τζιόνι άρματουλατζ (δις)
Νταλιανα (αργό συγκαθιστό)
1) Σκονάλντι νταλιάνα σώκρου του γίνι.
Σώκρου του βίνι νταλιάνα σ΄βιάτ΄τίνι
2) Νού νι πότου μώρ΄μάνα
Χίμου γκριάου νιπτούτ
Τσέσβ΄γκρίτς΄άλ΄γιάτρουλουϊ
Σί νι μια ντόρ΄γκίνι
Σκονάλτι νταλιάνα γαμπρό λου τς΄γίνι
ΠΗΡΕ ΑΠΡΙΛΗΣ ΚΙ ΑΝΟΙΞΗ (Επιτραπέζιο)
1) Αϊτε πήρε απρίλης κι άνοιξε μάνα, μανούλα μου
Όρε θα ρθεί το καλοκαίρι
Βγαίνουν οι βλάχοι μάνα μ’ στα βουνά
2) Αϊτε βγαίνουν οι βλάχοι στα βουνά μάνα, μανούλα μου
Ώρε βγαίνουν και βλαχοπούλες
Βγαίνουν τα λαϊα μάνα μ’ πρόβατα
3) Αϊτε βγαίνουν τα λαϊα πρόβατα μάνα, μανούλα μου
Ώρε με τα λαμπρά κουδούνια
Κι εγώ νο ο μαύρος μάνα μ’ κείτομαι
ΣΙΑΜΑΝΤΑΚΑΣ
1) ‘Αχ μωρ’ Σιαμαντάκα
Την λεβεντιά σου νάχα
Την λεβεντιά σου νάχα
Γιασ’ ωρ’ Σιαμαντάκα
2) ‘Αχ ‘εσύ κοιμάσαι
‘ωρέ και εγώ νυστάζω
Σε συλλογιέμαι
Κιά ‘αναστενάζω
3) Ορέ κύπνα Σιαμαντάκα
Και βάλε τα τσαρούχια σ’
‘Ορέ στρίψε τη μουστάκα
Γιασ’ ωρ’ Σιαμαντόκα
ΚΩΣΤΑΝΤΑΚΗΣ Β’
Χορός από το Ζαγόρι της Ηπείρου. Ο θρύλος συνδέει το τραγούδι με τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
Τρεις χρόνους επερπάτησε
να βρει καλή γυναίκα
να βρει ψηλή, να βρει λιγνή
να βρει καγκελοφρύδα,
να βρει της αρεσκείας του.
Πουλάκι πήγε κι έκατσε
στου Κωνσταντή το γόνα.
Δεν κελαηδούσε σαν πουλί
ανθρώπινα μιλούσε
Κωστάκη μ’ μην παντρεύεσαι
και μην πολλά ξοδιάζεις.
Τι σήμερα παντρεύεσαι
κι αύριο θα πεθάνεις.
Στίχοι Τραγουδιού
1) ‘Αχ πουλάκι πήγε κι έκατσε ‘αίτε στου
Κωσταντή το γόνα Κωσταντάκη μου
‘αϊτε στου Κωσταντή το γόνα λεβεντάκη μου
2) Ωχ δεν κελαϊδούσε σαν πολυκθ
Αϊτε ‘ανθρώπινα μιλαϊ Κωσταντάκη μου
Αϊτε ‘ανθρώπινα μιλαϊ Λεβεντάκη μου
3) Ωχ Κωστάκη μη την παντρεύεσαι
Αϊτε και μη πολλά ξοδιάζης Κωσταντάκη μου
Αϊτε και μη πολλά ξοδιάζης Λεβεντάκη μου
4) Ωχ τι σήμερα Κωστά θα παντρευτείς
Αϊτε κι αυρίο θα πεθάνεις Κωσταντάκη μου
Αϊτε κι αυριό θα πεθάνεις Λεβεντάκη μου
ΛΕΩΝΙΔΑΣ (επιτραπέζιο)
Ανδρικός χορός. Αναφέρεται στο σταυραετό της νεότερης κλεφτουριάς (Λεωνίδα Χατζημπύρο), που γεννήθηκε στη Σαμαρίνα στα 1850. Παράτησε τα κτήματα και τη μεγάλη περιουσία του πατέρα του και βγήκε κλέφτης, προστάτης και υπερασπιστής των ραγιάγων. Το λημέρι του το είχε στο Σμόλικα. Ήταν παλικάρι όμορφο, ατρόμητο και μορφωμένο. Είχε γίνει το φόβητρο των Τούρκων σ’ όλη την Ήπειρο, στη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Γι’ αυτό και χορεύεται σ’ αυτές τις περιοχές. Σε μια μάχη πληγώθηκε βαριά και πέθανε το 1880.
Ποίημα
Μάνα δε θέλω κλάματα, δε θέλω μοιρολόγια
Μένα με κλαίνε τα βουνά, με κλαίνε τα βλαχοχώρια
Με κλαίει η νύχτα και η αυγή, τ’ άστρα και το φεγγάρι
Με κλαιν κι οι νύφες του Χατζή, νύφες του Χατζημπύρου
Που ήταν μπαϊράκι στα βουνά και φλάμπουρο στους κλέφτες.
Στίχοι Τραγουδιού
1) Αϊτε τριά πουλάκια κάθονταν β΄ρε Λεωνίδα μου
Ώρε ψηλά στη Βασιλίτσα το να τηραΪ
Τα Γιάννινα
2) Αϊτι τόνα τηράϊ τα Γιάννινα βρέ Λεωνίδα μου,
‘ώρε τ’ ‘άλλο τηραΪ τη λάρσα
Το τρίτο το μικρότερο
3) Αϊτε το τρίτο το μικρότερο βρέ Λεωνίδα μου,
Ώρε μιριολογαϊ και λέει τον Λεωνίδα
Μωρέ βάρεσαν
4) Αϊτε τον Λεωνίδα βάρεσαν βρέ λεωνίδα μου
Ώρε τον πρώτο καπετάνιο
‘εψές ‘ημάν ψηλά στα Γρεβενά
5) Αϊτε ‘εψές ‘ημάν στα Γρεβενά βρέ λεωνίδα μου
΄’ωρε στη μέση από το παζάρι κι
Άκουσα λόγια μωρέ τούρκικα
ΒΙΝΙ ΤΟΥΑΜΝΑ
Χορός στα τρία. Η φύση της δουλειάς ανάγκαζε τους Βλάχους να μοιράζονται τη ζωή τους στα βουνά και στους κάμπους. Με πόνο άφηναν τα βουνά, σαν κατέβαιναν για τα χειμάδια. Στο παράπονο τους παίρνει μέρος και η φύση.
«Κλαίγεστε κι όντας πέφτουνε τα φύλλα από τα δέντρα κι έρχεται το χινόπωρο κι ο μαύρος ο χειμώνας που η πλάση ξεστολίζεται, που χάνεται κι ο ήλιος, που κατεβάζει ο ποταμός και καταχνιές τα πλάγια στους κάμπους τ’ ανεμόβροχα και στα βουνά χιονούρα».
Στίχοι Τραγουδιού
Αϊντι βίνι τουάμνα σι κου πλοϊλι
φούγκου Αρμ’νλι τούτσ κου οϊλι
Αϊντι φούγκου ντι πάρτι τρα σ’ αρνιάτζ
κ’ του μούντι νού σι μπανιάτζ
Αϊντι ιάρμπα τουτ λαϊ μπάντι
σικ ου φρ’ντζ καντι κάντι
Αϊ πρι του λουλουτζ αλί μουσιάτ
Βιαρσ’ νόρα κου γκαλιατα
Τζουα πλουαϊ σι νουάπτια αρκονάρι
Ντι μαράτα πράβτα μουάρι
Αϊντι ασκγιαρ οϊλι αούρλ κάνλι
Φούγκου μαράσλι φούγκου Αρμ’νλι
Αϊντι φούγκου ντι πάρτι τρα σ’ αρνιάτζ
κ του μουντζ νού σι μπανιάτζ.
ΦΙΑΤΑ ΝΙΚΑ (συγκαθιστό)
1) Νού νι τιαριντι φιάτ νίκα
Σνού γινού λά νόϊ (δις)
Λά νόϊ ‘άρι βάλι μάρι
Σνού βά ιπότς τράλ τριέτσι
Φιάτ βά νι τί νέτσι
Πέσκου τ’ ‘απ’ βά νμι φάκου
Σιό λά βόϊ βά γίνου (δις)
2) Νού νι τιαριντι φιάτ νίκα
Σνού γινού λά νόϊ (δις)
Λά νοϊ ‘αρι μούντι ‘ανάλτου
Σνού βά ιπότς τράς τριέτσι (δις)
Πούλιου τού βίμτου βά νιμι φάκου
Σιό λά βοϊ βά γίνου (δις)
3) Νού νι τιαριντι φιάτι νίκα
Σνού γινού λά νοϊ (δις)
Λά νοϊ ‘αρι σονάκρα ‘αράουα
Σνού βά ιπότς τράς τριέτσι (δις)
Σουάκρα ‘αράουα σι νόρα μπούν
Ντουάουλι βά τριτσέμου (δις)
4) Σκρέκι λαϊ τζιόνι σπλασκανιέστι
Σιό λά βόϊ βά γίνου (δις)
